Tıbbi Cihaz Tüzüklerinin Geçiş Hükümlerinin Tadil Edilmesi Hakkında Avrupa Komisyonunun Değişiklik Önerisi (TCOKKA)

Avrupa Komisyonu tarafından tıbbi cihazların tedarik edilememe riskini azaltmak amacıyla, (AB) 2017/745 sayılı Tüzüğün geçiş sürecini düzenleyen 120’inci maddesinin tadil edilmesini içeren Tüzük Önerisi, 6 Ocak 2023 tarihinde kamuoyu ile paylaşılmıştır.

Konu ile ilgili Avrupa Komisyonu tarafından yapılan değerlendirmede;

  • Yürürlükten kaldırılan 90/385/AET sayılı veya 93/42/AET sayılı Direktifler uyarınca düzenlenen sertifikalar kapsamında yer alan çok sayıda cihazın 26 Mayıs 2024’ten önce uygunluk değerlendirmesini tamamlamasının mümkün görülmediği,
  • Çok sayıda imalatçının, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin, bu yeni gerekliliklerin karmaşıklığını da hesaba katarak, (AB) 2017/745 sayılı Tüzüğün gerekliliklerine uygunluğunu göstermeye yeterince hazır olmadığı,
  • (AB) 2017/745 sayılı Tüzükte sağlanan geçiş hükümleri uyarınca piyasaya arz edilebilecek birçok cihazın, geçiş dönemi sona ermeden yeni Tüzüğe göre sertifikalandırılamaması riskinin yüksek olduğu,
  • Bu kapsamda, Avrupa Birliği içerisinde tıbbi cihaz tedariğinde sorun yaşanabileceği

hususlarına yer verilmiş olup  yürürlükten kaldırılan Direktifler kapsamında düzenlenen sertifikaların geçerlilik sürelerinin uzatılmasının ve bu Direktiflere uygun cihazların piyasaya arz edilebilecekleri geçiş sürelerinin uzatılmasının bir aciliyet gerektirdiği ifade edilmiştir.

Bu maksatla ilgili Tüzük Önerisi, Avrupa Komisyonu tarafından 6 Ocak 2023 tarihinde Avrupa Parlamentosu ve Konseyine sunulmuştur. Öneri, yürürlükten kaldırılan Direktiflere uygun olarak piyasaya arz edilen cihazlar hakkında belirli koşullara bağlı olarak cihazların piyasaya arz edilmeleriyle ilgili geçiş sürelerinin kademeli olarak uzatılmasını içermektedir.

İlgili Değişiklik Önerisinde özetle;

25 Mayıs 2017 tarihinden itibaren 90/385/AET ve 93/42/AET sayılı Direktifler uyarınca bir onaylanmış kuruluş tarafından düzenlenen ve 26 Mayıs 2021 tarihinde geçerli olan bir sertifika kapsamındaki tıbbi cihazlar ile 26 Mayıs 2021 tarihinden önce 93/42/AET sayılı Direktif kapsamında düzenlenen bir uygunluk beyanı kapsamında olup yeni Tüzük uyarınca uygunluk değerlendirme prosedürü bir onaylanmış kuruluşun dahiliyetinin gerektiği cihazlar için en son piyasaya arz etme olan 26 Mayıs 2024 tarihinin;

  • Sınıf III ısmarlama imal edilen implante edilebilir cihazlar için 26 Mayıs 2026,
  • Yüksek riskli (sınıf III) cihazlar için 31 Aralık 2027,
  • Düşük ve orta riskli cihazlar için (diğer sınıf IIb cihazlar, sınıf IIa cihazlar ve steril durumda veya ölçüm işlevine sahip olarak piyasaya arz edilen sınıf I cihazlar) ise 31 Aralık 2028

tarihine kadar uzatılması önerilmektedir.

Komisyon tarafından ilgili Tüzük Önerisine ilişkin kamuoyu görüş süreci başlatılmış olup ilgili süreçlerin işletilebilmesi adına sektördeki paydaşların https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/13684-Extension-of-the-transition-period-for-medical-devices_en web adresi üzerinden ilgili Taslağı inceleyip ihtiyaç halinde, görüş vermelerinin faydalı olacağı mütalaa edilmiştir.

Ek-1 – Tüzük Önerisi Karşılaştırma Tablosu

Ek-2 – Proposal

Tıbbi Cihaz Yönetmeliğinin EK XVI’da Listelenen Ürün Gruplarına Yönelik Komisyon Tarafından Yayımlanan (AB) 2022/2346 Sayılı ve (AB) 2022/2347 Sayılı Uygulama Tüzükleri

Bilindiği üzere Tıbbi Cihaz Tüzüğünün Ek XVI’sında listelenen tıbbi amaçlı olmayan ürün grupları için ortak spesifikasyonları belirleyen 1 Aralık 2022 tarihli ve (AB) 2022/2346 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü” ile “Tıbbi bir amaçlı olmayan belirli aktif ürün gruplarının yeniden sınıflandırılmasına ilişkin olarak (AB) 2017/745 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğünün uygulanmasına yönelik kuralları belirleyen 1 Aralık 2022 tarihli ve  (AB) 2022/2347 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü”, 1/12/2022 tarihli ve L 311 sayılı AB Resmi Gazetesinde yayımlanmıştır.

1 Aralık 2022 tarihinde yayımlanan (AB) 2022/2346 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğünde,  (AB) 2017/745 sayılı Tıbbi Cihaz Tüzüğünün (MDR) Ek XVI’sında listelenen tıbbi amaçlı olmayan ürün grupları için, genel güvenlik ve performans gerekliliklerinde belirtilen risk yönetiminin uygulanmasını ele alan ortak spesifikasyonlar yayımlanmıştır. İlgili Tüzük, 22 Aralık 2022 tarihinde yürürlüğe girecek olup tüm AB üyesi ülkeler ve ülkemizde, 2(3) maddesi yürürlük tarihinden itibaren, diğer hükümler ise 23 Haziran 2023 tarihinden itibaren uygulamaya geçecektir. İlgili Uygulama Tüzüğü ekte sunulmaktadır (EK-1).

İlgili Tüzüğün “Geçiş Hükümleri” başlıklı 2. maddesinde ilgili ürünlere yönelik geçiş süreçleri tanınmıştır. Bu kapsamda, ilgili Tüzüğün 2(1) ve 2(2) maddeleri uyarınca, bir ürünün:

  1. 22 Haziran 2023 tarihinden önce, hâlihazırda Birlik içinde ya da ülkemizde piyasaya arz edilmesi ve ürünün tabi olduğu mevzuat gerekliliklerine uymaya devam etmesi,
  2. Tasarımında ve kullanım amacında önemli bir değişikliğin olmaması

koşullarını karşılaması şartıyla;

  1. a)MDR’nin Ek I’inde belirtilen ilgili genel güvenlilik ve performans gereklilikleri ile bu Tüzük’te belirtilen ortak spesifikasyonlara uygunluğu teyit etmek amacıyla ve MDR’nin Madde 52’si uyarınca onaylanmış kuruluşun dâhil edildiği uygunluk değerlendirmesindeki klinik değerlendirmeye yönelik klinik veriler oluşturmak üzere bir klinik araştırmanın yapılmasının amaçlandığı veya yapılmakta olduğu bir ürün 22 Haziran 2028 tarihine kadar piyasaya arz edilebilir veya hizmete sunulabilir. Ancak bu duruma ilişkin takip edilmesi gereken kademeli bir geçiş süreci bulunmaktadır. Buna göre:
  2. MDR’nin 1. maddesi uyarınca; ortak spesifikasyonların uygulanma tarihinden itibaren MDR, Ek XVI’da listelenen ürünlere uygulanır. Dolayısıyla bu Uygulama Tüzüğünün 2(1) ve 2(2) maddelerinin uygulama tarihi olan 22 Haziran 2023 tarihi itibarıyla bu ürünlere yönelik klinik araştırma başvuruları, Kuruma ya da ilgili AB üyesi ülkeye sunulabilir.
  3. 22 Haziran 2024 ila 22 Aralık 2024 tarihleri arasında yalnızca sponsor, Kurumdan ya da ilgili AB üyesi ülkeden ürünün klinik araştırmanın MDR kapsamına girdiğini ve klinik araştırma başvurusunun tamamlandığını teyit eden bir bildirim almış ise ürün piyasaya arz edilebilir veya hizmete sunulabilir.

iii.    23 Aralık 2024 ila 22 Haziran 2026 tarihleri arasında yalnızca sponsor, klinik araştırmayı başlatmış ise ürün piyasaya arz edilebilir veya hizmete sunulabilir.

  1. 23 Haziran 2026 ila 22 Haziran 2028 tarihleri arasında onaylanmış kuruluş ve imalatçı tarafından uygunluk değerlendirmesinin yerine getirilmesine yönelik yazılı bir anlaşma imzalanmış ise ürün piyasaya arz edilebilir veya hizmete sunulabilir.
  2. b)MDR’nin 61. maddesinin, Ek XVI’da listelenen ürünlere ilişkin hükümleri uyarınca bir klinik araştırmanın yapılmasının amaçlanmadığı ancak 52. maddesi uyarınca bir onaylanmış kuruluşun uygunluk değerlendirmesinde yer almasının gerektiği bir ürün, 22 Haziran 2025 tarihine kadar piyasaya arz edilebilir veya hizmete sunulabilir. Ancak bu ürün;
  3. 22 Eylül 2023 ila 22 Haziran 2025 tarihleri arasında yalnızca onaylanmış kuruluş ve imalatçı tarafından uygunluk değerlendirmesinin yerine getirilmesine yönelik yazılı bir anlaşma imzalanmış ise piyasaya arz edilebilir veya hizmete sunulabilir.

İlave olarak; Uygulama Tüzüğünün 2(3) maddesi uyarınca, bu Tüzük kapsamında olan ve 93/42/AET sayılı Direktif (MDD) uyarınca onaylanmış kuruluş tarafından düzenlenen bir sertifikaya sahip bir ürün ise:

  1. Bir onaylanmış kuruluş tarafından düzenlenen sertifikanın geçerlilik süresinin 26 Mayıs 2021’den sonra sona erdiği durumlarda, geçerli bir sertifika kapsamında olma gerekliliği hariç olmak üzere; 22 Haziran 2023 tarihinden önce hâlihazırda Birlik içinde ya da ülkemizde piyasaya arz edilmiş olması ve MDD gerekliliklerine uymaya devam etmesi,
  2. Tasarımında ve kullanım amacında önemli bir değişiklik olmaması,
  3. MDD uyarınca bir onaylanmış kuruluş tarafından düzenlenen sertifikanın süresinin sona erme tarihinden sonra, bir ve iki numaralı maddelerde atıfta bulunulan koşullara uygunluğunun uygun gözetiminin, MDD kapsamında sertifikayı düzenleyen onaylanmış kuruluş veya MDR uyarınca atanmış bir onaylanmış kuruluş ile imalatçısı tarafından imzalanan yazılı bir anlaşma yoluyla sağlanması

koşullarını karşılaması şartıyla; uygulanabilir olduğu şekilde yukarıdaki (a) maddesinde belirtilen 22 Haziran 2028 ve (b) maddesinde belirtilen 22 Haziran 2025 tarihlerinden birine kadar, söz konusu sertifikanın süresinin sona erme tarihinden sonra da piyasaya arz edilebilir veya hizmete sunulabilir.

Ayrıca, aynı tarihte yayımlanan, (AB) 2022/2347 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü ile tıbbi amaçlı olmayan belirli aktif ürün gruplarının piyasaya arz edilmesinden önce yapısal riskleriyle tutarlı bir uygunluk değerlendirmesini temin etmek amacıyla, MDR’nin Ek XVI’sında listelenen bazı ürün grupları MDR’nin Ek VIII’inin 6.5 numaralı maddesine istisna olarak yeniden sınıflandırılmıştır. Söz konusu Tüzük, 22 Aralık 2022 tarihinde yürürlüğe girecek olup ilgili Uygulama Tüzüğü ekte sunulmaktadır  (Ek-2).

Sonuç olarak (AB) 2017/745 sayılı Tüzüğün (MDR) EK XVI’sında yer alan ürünleri piyasaya arz etmek isteyen imalatçıların (AB) 2022/2347 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü ve (AB) 2022/2346 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü gerekliliklerini yerine getirmesi, bu kapsamda ilgili alanda yetkin bir onaylanmış kuruluşun dâhil olduğu uygunluk değerlendirme sürecini tamamlaması ve ürünleri için bir CE sertifikası alması gerekmektedir.

EK-1 (AB) 2022/2347 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü

EK-2 (AB) 2022/2346 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü

2022/1 sayılı Tıbbi Cihazlara İlişkin Genelge yayınlandı

Avrupa Birliği’nin sırasıyla (AB) 2017/745 sayılı Tıbbi Cihazlar Tüzüğü ile (AB) 2017/746 sayılı İn Vitro Tanı Tıbbi Cihazlar Tüzüğü’ne tam uyumlu olarak hazırlanan “Tıbbi Cihaz Yönetmeliği” ile “İn vitro Tanı Amaçlı Tıbbi Cihaz Yönetmeliği” 2/6/2021 tarihli ve 31499 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış olup ilgili Yönetmelikler hâlihazırda yürürlüktedir. Söz konusu Tıbbi Cihaz Yönetmelikleri ürün güvenliğini sağlamak amaçlı yeni yükümlülükler ve yeni uygulamalar getirmektedir.

Bu kapsamda, yeni mevzuatta;

  • İktisadi işletmecilerin mevzuata uyum sorumlusu olarak en az bir personel çalıştırması zorunluluğu,
  • AB’nin merkezi kayıt sistemi olan EUDAMED’e kayıt bildiriminde bulunulması zorunluluğu,
  • Tıbbi cihazların etiketlenmesi ve yeniden ambalajlanmasına ilişkin konularda ithalatçı ve dağıtıcılara yükümlülük getirilmesi

hususlarının ilk kez tanımlandığı görülmektedir. Bu minvalde, yeni mevzuatta belirtilen gereklilikler doğrultusunda Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) ulusal Ürün Takip Sistemine (ÜTS) ilişkin gerekliliklerin de güncellenmesi ihtiyacı hâsıl olmuştur.

Tıbbi cihaz yönetmeliklerinin etkin bir şekilde uygulanabilmesi ve söz konusu hususlarda yeni getirilen uygulamalara yönelik konuların netleştirilmesi ile sektörün bilgilendirilmesi amacıyla 2022/1 sayılı Tıbbi Cihazlara ilişkin Genelge hazırlanmıştır.

Genelgeyi indirmek için tıklayınız.

TEMEL UDI-DI HAKKINDA DUYURU

Bilindiği üzere 2 Haziran 2021 tarihli 31499 sayılı Resmi Gazete ile yayımlanan Tıbbi Cihaz Yönetmeliğinde Temel UDI-DI “bir cihaz modelinin birincil tanımlayıcısıdır. Cihazın kullanım birimi seviyesinde atanan DI’sıdır. UDI veri tabanına kayıtların ana anahtarıdır ve ilgili sertifikalarda ve AB uygunluk beyanlarında atıfta bulunulur” şeklinde ifade edilmiştir.

Yine Tıbbi Cihaz Koordinasyon Grubu tarafından yayımlanan “MDCG 2018-1 v3 UDI-DI’daki Değişikliklere ve Temel UDI-DI’ya İlişkin Rehber” de de Temel UDI-DI “Temel UDI-DI, aynı kullanım amacırisk sınıfı ve temel tasarım ve imalat karakteristiklerine sahip cihazlarla bağ kurmak için veri tabanındaki ve ilgili dokümantasyondaki (örn. sertifikalar, uygunluk beyanı, teknik dokümantasyon ve güvenlilik ve klinik performans özeti) ana anahtardır” olarak belirtilmiştir.

Termel UDI-DI aşağıda belirtilen belgelerde yer almaktadır;

  • Teknik Dosya
  • Uygunluk Beyanı
  • Ürün Sertifikası
  • Serbest Satış Sertifikası
  • Güvenlik ve Klinik Performans Özeti
  • Piyasa Arz Sonrası Klinik Araştırma ve Performans Çalışması Uygulamaları
  • Vijilans ve Piyasaya Arz Sonrası Gözetim Raporu

Temel UDI-DI cihazın ambalajından, etiketlemesinden bağımsız,ayrıdır ve herhangi bir ticari üründe görünmez.

Temel UDI-DI atanması için MDR kapsamında 4 barkod atama kuruluşu yetkilendirilmiştir. İlgili kuruluşlara aşağıda yer verilmektedir.

  • GS1 AISBL,
  • Health Industry Business Communications Council (HIBCC),
  • ICCBBA
  • Informationsstelle für Arzneispezialitäten — IFA GmbH

Tıbbi Cihaz Koordinasyon Grubu tarafından yayımlanan “MDCG 2019-1 Tahsis Kuruluşlarının Temel UDI-DI Kurallarına İlişkin MDCG Rehber İlkeleri” isimli dokümanda Temel UDI-DI atama kurallarına yer verilmiştir. Bu kapsamda Temel UDI-DI kod değerinin en fazla 25 karakterden oluşacağı, kontrol basamağı/karakteri Temel UDI-DI’nın bir parçası olacağı belirtilmiştir.

AB Komisyonu tarafından yetkilendirilen Temel UDI-DI atama kuruluşlarının barkod atama kurallarına ilişkin kılavuzun ve kontrol karakteri hesaplama sayfalarının yer aldığı  bağlantı adresi aşağıda paylaşılmaktadır.

Tıbbi Cihaz Koordinasyon Grubu tarafından yayımlanan rehber dokümanların Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından hazırlan çevirilerine aşağıda yer alan bağlantı adresinden ulaşabilirsiniz.

https://www.titck.gov.tr/faaliyetalanlari/tibbicihaz/tibbi-cihaz-mevzuati

Tıbbi Cihazlar Alanındaki Yetkili Temsilciler ile İlgili Duyuru

Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) arasında Gümrük Birliğini tesis eden 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı (OKK) ile 2/97 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı kapsamında; Türkiye’nin AB’nin Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatını iç hukukuna dâhil etmesi gereken ürün grupları içerisinde tıbbi cihazlar da yer almaktadır (1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı ve 2/97 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı). Bu kapsamda AB’nin tıbbi cihaz mevzuatı (90/385/EEC, 93/42/EEC, 98/79/EC) sırasıyla; Vücuda Yerleştirilebilir Aktif Tıbbi Cihaz Yönetmeliği, Tıbbi Cihaz Yönetmeliği ve Vücut Dışında Kullanılan (İn Vitro) Tıbbi Tanı Cihazları Yönetmeliği olarak uyumlaştırılmış olup böylelikle AB ve Türkiye arasında tıbbi cihazlar alanında malların serbest dolaşımı sağlanmıştır.

Bu doğrultuda yapılan çalışmalar neticesinde Türkiye’nin AB’nin tıbbi cihaz mevzuatına uyum sağladığını teyit eden 1/2006 sayılı Ortaklık Konseyi Kararının 1.maddesinin uygulanmasına ilişkin Gümrük Birliği Ortaklık Komitesi (GBOK) beyanı düzenlenmiş olup bu doğrultuda tıbbi cihaz mevzuatı kapsamında Avrupa Birliği yerleşik yetkili temsilcilerin Türkiye’de yerleşik olanlarla aynı hak ve yükümlülüklere sahip olduğu hususu imza altına alınmıştır (1/2006 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı, GBOK Beyanı). Böylelikle tıbbi cihaz alanında Türkiye ve AB arasında mevzuat uyumu noktasındaki eksiklikler giderilmiş ve uygulama farklılıkları da ortadan kaldırılmıştır.

Süreç içerisinde tam uyumun devam edebilmesine yönelik olarak, AB’nin Yeni Tıbbi Cihaz Tüzüklerinin AB’deki uygulama tarihi itibarı ile ülkemizde de geçerli olabilmesi için Avrupa Komisyonu ile birlikte yürütülen uyumlaştırma çalışmaları neticesinde (AB) 2017/745 sayılı Tüzük’e paralel hazırlanan Tıbbi Cihaz Yönetmelik taslağının tam uyumlu olduğuna dair GBOK beyanı 21 Mayıs 2021 tarihinde imzalanmıştır (Ek-1). Akabinde ilgili Yönetmelik 2 Haziran 2021 tarihli ve 31499 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış ve 26 Mayıs 2021 tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde yürürlüğe girmiştir. Ayrıca (AB) 2017/746 sayılı Tüzük’e paralel hazırlanan In Vitro Tanı Amaçlı Tıbbi Cihaz Yönetmelik taslağının tam uyumlu olduğuna dair GBOK Beyanı 13 Eylül 2021 tarihinde imzalanmış olup (Ek-2) söz konusu Yönetmelik de 2 Haziran 2021 tarihli ve 31499 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış olup, 26 Mayıs 2022 tarihinden itibaren uygulamaya geçecektir.

Bu doğrultuda Türkiye’nin AB‘nin güncel tıbbi cihaz mevzuatına tam uyum sağlaması neticesi imza edilen GBOK beyanları ile söz konusu Ortaklık Konseyi Kararları yürürlüğünü devam ettirmekte olup Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcilere ilişkin hakların karşılıklı tanınması da dâhil olmak üzere ilgili Ortaklık Konseyi Kararlarındaki hususlar geçerliliğini korumaktadır

Duyuru eklerini indirmek için aşağıdaki linklere tıklayınız:

Ek-1 Tıbbi Cihaz: 21 Mayıs 2021 tarihli ve 1/2006 sayılı Ortalık Konseyi Kararının uygulanmasına ilişkin AB-Türkiye Gümrük Birliği Ortaklık Komitesi Beyanı

Ek-2 İn vitro: 21 Mayıs 2021 tarihli ve 1/2006 sayılı Ortalık Konseyi Kararının uygulanmasına ilişkin AB-Türkiye Gümrük Birliği Ortaklık Komitesi Beyanı

EUDAMED FİRMA VE KULLANICI KAYDI YAPILMASI HAKKINDA DUYURU

Bilindiği üzere Avrupa Komisyonu tarafından EUDAMED  (European Database on Medical Devices), firma ve kullanıcı (aktör) kayıt modülü 1 Aralık 2020 tarihinde kullanıma sunulmuştur. Yine Avrupa Komisyonu tarafından “EUDAMED Kullanma Rehberi” yayımlanmış ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından da ilgili rehberin çeviri işlemi gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda 2 Haziran 2021 tarihli 31499 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tıbbi Cihaz Yönetmeliği kapsamındaki iktisadi işletmecilerin (Üretici, Yetkili Temsilci, İthalatçı, SIP Üreticisi) ekte yer alan kılavuz doğrultusunda EUDAMED’te aktör kayıt modülüne kayıtlarını gerçekleştirmeleri gerekmektedir.

Bu minvalde, ülkemizde faaliyet gösteren ilgili iktisadi işletmecilerin EUDAMED’te aktör kayıt başvurularını yapması gerekmekte olup, yapılan başvurular Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından incelenecektir.

İktisadi işletmeciler tarafından ilgili kayıt işlemleri gerçekleştirilirken EUDAMED’e girilen firma iletişim bilgileri (adres, e-posta vb.) ile Ürün Takip Sistemi (ÜTS) ve Çekirdek Kaynak Yönetim Sistemi (ÇKYS) de yer alan bilgilerin uyumlu olması gerekmektedir.

EUDAMED Kullanım Kılavuzunu indirmek için tıklayınız.